Een jaren 30 trap renoveren doe je het best door de originele stijl te respecteren: hout schilderen of verven in een klassieke kleur, en eventueel een traploper toevoegen voor sfeer en grip. De meeste trappen uit de jaren dertig zijn gemaakt van massief hout, wat ze bij goede zorg prima geschikt maakt voor renovatie in plaats van vervanging.
De zoekintentie achter dit onderwerp is duidelijk: je hebt een woning uit de jaren dertig met een originele trap en je wilt weten hoe je die het best opknapt, welke keuzes je daarin hebt en wat daarbij de valkuilen zijn. Dit artikel gaat precies daarover.
Wat maakt een jaren 30 trap herkenbaar?
Trappen uit de jaren dertig hebben een aantal vaste kenmerken. Je herkent ze aan de trapspijlen van gedraaid of gekanteld hout, een brede leuning die vaak wat sierlijker is uitgewerkt, en traptreden van massief grenen of vuren. De onderkant van de trap is in veel gevallen betimmerd met hout of gips, wat de trap zijn gesloten en solide uitstraling geeft.
Omdat het om massief hout gaat, is er veel mogelijk bij renovatie. Het hout heeft na negentig jaar vaak meerdere lagen verf of lak over zich heen gekregen. Dat is meteen een van de grootste uitdagingen: al die lagen moeten er af voordat je opnieuw kunt afwerken.
Stap voor stap een jaren 30 trap renoveren
1. Controleer de constructie eerst. Voordat je begint met schuren of verven, controleer je of de trap constructief nog goed is. Wiebelen de traptreden? Zijn er kapotte spijlen of een losse leuning? Los dit eerst op. Traptreden kun je van binnenuit (via de onderkant) vastzetten met houtlijm en schroeven. Losse spijlen plak je vast met houtlijm en klem ze vast totdat de lijm droog is.
2. Verwijder oude verflagen. Gebruik een heteluchtpistool of chemische afbijtmiddelen om de oude lagen verf te verwijderen. Werk van boven naar beneden zodat je niet over al het afval stapt. Bij meerdere lagen kan dit flink wat tijd kosten. Schuur daarna na met schuurpapier, begin grof (korrel 60 of 80) en eindig fijn (korrel 120 of 150).
3. Repareer beschadigingen. Putjes, gaten of beschadigde randen vul je op met houtplamuur. Laat dit goed drogen en schuur het glad. Zo krijg je straks een egaal eindresultaat.
4. Gronden. Gebruik een geschikte grondverf of primer voor hout. Dit zorgt ervoor dat de afwerklaag goed hecht en langer mooi blijft. Voor trapleuningen en spijlen die veel aangeraakt worden is een stevige grondverf extra belangrijk.
5. Verven of lakken. Kies een kleur die past bij de stijl van de woning. Klassieke keuzes voor jaren 30 trappen zijn gebroken wit, crème, donkerblauw of antraciet voor de spijlen en leuning, en een lichte of neutrale tint voor de trapkast. Gebruik een schildersverf op oliebasis of een hoogwaardige watergedragen lak; die laatste is makkelijker te verwerken en duurzamer dan gewone muurverf. Traptreden die veel slijtage krijgen, schilder je met een speciale traptredenlak of vloerverf.
Traploper: klassiek en veilig
Een traploper is een uitstekende keuze voor een jaren 30 trap. Het is niet alleen sfeervol en “period correct”, het vermindert ook de gladheid van gelakte traptreden. Houten treden zijn zonder traploper vrij glad, zeker met sokken. Een wollen of jutenloper met een klassiek patroon past perfect bij de stijl van de woning.
Een traploper leg je vast met trappenogen (metalen roeden aan de onderkant van elke trede) of je plakt hem aan de achterkant met dubbelzijdig tapijttape. De trappenodenvariant is het meest authentiek en ziet er fraai uit. Roeden zijn verkrijgbaar in messing, nikkel of brons, passend bij het andere hang- en sluitwerk in een jaren 30 woning.
Traptreden schuren en lakken: hout in het zicht houden?
Sommige eigenaren kiezen ervoor om de traptreden niet te verven maar juist blank te lakken of te olieën, zodat het houtpatroon zichtbaar blijft. Dat kan mooi zijn, maar let op: grenen en vuren (de meest voorkomende houtsoorten in jaren 30 trappen) zijn relatief zacht. Ze lopen snel krassen op als je ze alleen maar laklaagt. Gebruik in dat geval een harde vloerlak (twee of drie lagen) of een hardwasolie, en verwacht dat je dit na een paar jaar opnieuw moet onderhouden.
Een combinatie werkt vaak het best: traptreden blank lakken of olieën, en de opstaande stukken (de stootborden) en spijlen in een geschilderde kleur. Dat is ook historisch gezien gangbaar voor dit type woning.
Veelgemaakte fouten bij het renoveren van een jaren 30 trap
- Te weinig lagen schuren. Wie slechts oppervlakkig schuurt, ziet na het verven alsnog de oude verflagen doorschijnen of ongelijkheden.
- Verkeerde verf gebruiken. Gewone muurverf is te zacht voor een trap en slijt snel. Gebruik altijd een lak of verf die geschikt is voor houtwerk en vloeren.
- Geen grondverf gebruiken. Zonder grondverf hecht de afwerklaag minder goed, zeker op oude houtsoorten met veel hars of olie erin.
- Gladde traptreden zonder grip. Een gelakte trede zonder traploper of antislipstrip is gevaarlijk. Zorg altijd voor voldoende grip.
- Originele onderdelen weggooien. Gedraaide spijlen of de originele leuning zijn vaak niet meer te koop. Repareer ze liever dan ze te vervangen door moderne alternatieven die niet passen.
Originele spijlen en leuning repareren of vervangen?
Originele gedraaide spijlen zijn een van de meest karakteristieke onderdelen van een jaren 30 trap. Als er een of twee missen of kapot zijn, zoek dan eerst naar een gespecialiseerde houtdraaier of een sloopmarkt. Authentieke spijlen zijn via kringloopwinkels of Marktplaats nog geregeld te vinden, soms als losse partij van een gesloopte trap. Dat is bijna altijd goedkoper en mooier dan moderne vervangingen.
Een nieuwe leuning van MDF of goedkoop grenenhout staat zelden goed bij een originele jaren 30 trap. Als de leuning beschadigd is, laat deze dan liever door een schrijnwerker repareren of restaureren.
Een jaren 30 trap renoveren kost tijd en aandacht, maar het resultaat is de moeite waard. De originele trap heeft karakter dat je met een nieuwe vlizotrap of prefab stalen trap nooit nabootst. Met goed schuurwerk, de juiste verf en een klassieke traploper geef je de trap weer tientallen jaren mee, volledig passend bij de stijl van de woning.
Pingback: Douche renoveren: zo pak je het stap voor stap aan - Wij Herbouwen