Wijnproeven is veel meer dan een slokje nemen en zeggen of je iets lekker vindt. Het is een vaardigheid die je kunt leren, en die steeds leuker wordt naarmate je er meer over weet. Veel mensen denken dat je een expert moet zijn om wijn te kunnen beoordelen, maar dat klopt niet. Met een paar basisstappen kom je al een heel eind.
Wat er gebeurt als je wijn proeft
Bij het proeven van wijn gebruik je eigenlijk al je zintuigen tegelijk. Je begint met kijken: is de wijn helder of troebel, licht of diep van kleur? Een jonge rode wijn heeft vaak een helderrode kleur, terwijl oudere wijnen meer oranje of bruine tinten krijgen. Dan kom je bij het ruiken. Dit is misschien wel het belangrijkste onderdeel. Draai het glas zachtjes rond, zodat de wijn lucht krijgt. Ruik daarna rustig en aandachtig. Je kunt fruitige geuren tegenkomen, zoals kersen of citrus, maar ook kruiden, bloemen of zelfs aardetonen. Pas daarna neem je een slok. Je laat de wijn even op je tong rusten en let op de smaak, de zuurgraad, de tannines bij rode wijn en de nasmaak. Hoe langer de nasmaak, hoe meer karakter de wijn heeft.
De vier eigenschappen waar je op let
Elke wijn heeft vier eigenschappen die samen bepalen hoe je hem ervaart. De eerste is zoetheid: van droog tot zoet, en alles daartussenin. De tweede is zuurgraad. Een hoge zuurgraad zorgt voor een fris en levendig gevoel in je mond, vergelijkbaar met het eten van een stukje citroen. De derde eigenschap zijn tannines, die je vooral vindt in rode wijn. Tannines geven een droog en licht wrang gevoel op je tong en tandvlees, en zorgen voor structuur in de wijn. De vierde is het alcoholgehalte, dat je kunt herkennen aan de warmte die je voelt in je keel na het doorslikken. Wijnliefhebbers letten ook op de balans tussen deze vier eigenschappen. Een goede wijn voelt evenwichtig aan: geen enkel element overheerst het andere.
Hoe je het leren van wijn aanpakt
Wie meer wil leren over de wereld van wijn, heeft verschillende mogelijkheden. Een wijncursus is een fijne manier om snel veel kennis op te doen in een gezellige omgeving. Tijdens zo’n cursus leer je niet alleen hoe wijn gemaakt wordt, maar ook hoe je druivenrassen herkent en hoe klimaat en bodem de smaak beïnvloeden. Er zijn cursussen voor beginners en voor mensen die al iets weten en verder willen gaan. Wijnproeverijen zijn een andere optie. Bij een proeverij sta je stil bij een selectie wijnen, vaak met een thema, zoals een bepaalde regio of een bepaald druivenras. Een ervaren vinoloog of sommelier leidt je dan stap voor stap door de verschillende glazen. Zo leer je al doende en krijg je meteen een gevoel voor wat jou aanspreekt. Naast georganiseerde proeverijen kun je natuurlijk ook gewoon thuis oefenen. Koop twee of drie verschillende flessen, vergelijk ze naast elkaar en schrijf op wat je ruikt en proeft.
De meest bekende druivenrassen voor beginners
Als je net begint met het ontdekken van wijn, is het handig om te starten met druivenrassen die je vaak terugziet. Bij witte wijn zijn Chardonnay en Sauvignon Blanc goede startpunten. Chardonnay heeft vaak een volle, rijke smaak met tonen van appel, boter of vanille, zeker als de wijn in eiken vaten heeft gerijpt. Sauvignon Blanc is frisser en ruikt soms naar gras, grapefruit of kruisbes. Bij rode wijn zijn Merlot en Cabernet Sauvignon veelgebruikte namen. Merlot smaakt zacht en fruitig, met tonen van pruim en chocolade. Cabernet Sauvignon is stoerder van karakter, met meer tannines en smaken van zwarte bes en cederhout. Pinot Noir is een derde rode druif die populair is bij beginners omdat hij lichter en toegankelijker is dan veel andere rode wijnen. Door steeds dezelfde rassen te proberen in verschillende varianten, bouw je vanzelf een smaakgeheugen op.
Veelgestelde vragen
Moet ik wijn uitspugen tijdens een proeverij?
Bij professionele proeverijen kun je wijn uitspugen in een spuugbakje. Dat is volkomen normaal en zorgt ervoor dat je scherp blijft, ook als je veel wijnen na elkaar proeft. Bij een gezellige avond met vrienden hoef je dat uiteraard niet te doen.
Welke temperatuur is goed voor het serveren van wijn?
Witte wijn en rosé drink je het lekkerst gekoeld, tussen de 8 en 12 graden. Rode wijn smaakt beter op kamertemperatuur, maar dat betekent niet bloedsarm warm. Rond de 16 tot 18 graden is voor de meeste rode wijnen prettig. Een te warme rode wijn smaakt vaak slap en alcoholig.
Wat is het verschil tussen tannines en zuurgraad?
Tannines en zuurgraad zijn allebei onderdelen van de smaakstructuur van wijn, maar ze voelen anders aan. Tannines geven een droog, licht wrang gevoel op je tong en tandvlees en komen vooral voor in rode wijn. Zuurgraad geeft een fris, tintelend gevoel aan de zijkanten van je tong, vergelijkbaar met het eten van iets zuurs. Beide zorgen voor structuur en houdbaarheid van de wijn.
Hoe kies ik een goede wijn zonder veel te weten over het onderwerp?
Een goede manier is om te beginnen met wat je wil eten of drinken bij de wijn. Witte wijn past vaak goed bij vis en lichte gerechten, rode wijn bij vlees en hartige smaken. Vraag gerust om advies in een wijnwinkel. Een goede wijnverkoper stelt je een paar vragen over je smaak en budget en helpt je dan verder. Prijs zegt overigens niet altijd alles: er zijn veel fijne wijnen te vinden in het middensegment.