Een goede fundering is de basis van elke overkapping. Zonder stevige ondergrond zakt een terrasoverkapping scheef, raken verbindingen los en wordt de constructie gevaarlijk bij wind of sneeuw. Welke fundering je nodig hebt, hangt af van het gewicht van de overkapping, de grondsoort en de afmetingen.
Welke funderingsmethoden zijn er voor een overkapping?
Er zijn drie veelgebruikte manieren om een overkapping te funderen. Elke methode heeft zijn eigen toepassingsgebied.
- Betonpoer: de meest gebruikte methode. Je graaft een gat van minimaal 60 tot 80 cm diep, plaatst een koker of bekisting en giet dit vol met beton. De staander van de overkapping wordt direct in de poer gezet of met een ankerplaat bevestigd. Geschikt voor de meeste grondsoorten.
- Bestaande betonvloer of terras: heb je al een stenen terras of betonvloer, dan kun je ankerplaten of inbouwhulzen direct in de bestaande vloer boren en verankeren met chemische of mechanische ankers. Dit bespaart graafwerk, maar check eerst of de vloer dik genoeg is (minimaal 10 à 15 cm).
- Grondankers of schroefpalen: dit zijn stalen ankers die je zonder graven in de grond draait of slaat. Handig op een gazon of bij tijdelijke constructies, maar minder stabiel dan een betonpoer bij permanente, zware overkappingen.
Hoe diep moet de fundering zijn?
Voor een permanente terrasoverkapping geldt als vuistregel: de fundering moet dieper liggen dan de vorstvloer. In Nederland ligt die vorstgrens op circa 80 cm onder het maaiveld. Ga je minder diep, dan kan de grond in de winter bevriezen en uitzetten, waardoor de poer omhoog wordt gedrukt. Dit heet vorstschade en tast de hele constructie aan.
Voor een lichte aluminium overkapping of een tijdelijke constructie kun je soms volstaan met 40 tot 60 cm diepte, zeker als de grond goed draineert. Bij zware materialen zoals staal of een dicht dak (zoals polycarbonaat of glas) houd je altijd minimaal 80 cm aan.
Fundering overkapping stap voor stap
Maak je de fundering zelf, dan is dit de werkwijze voor een betonpoer, de meest betrouwbare methode voor een staande overkapping:
- Markeer de pootposities. Meet de exacte posities op en markeer ze met piketten. Gebruik een waterpas en een meetlint om haaks te werken.
- Graaf de gaten. Graaf per poot een gat van minimaal 25 x 25 cm breed en 80 cm diep. Met een grondboor gaat dit sneller.
- Maak de bekisting of gebruik een betonkoker. Schuif een ronde betonkoker (diameter 20 tot 25 cm) in het gat. Dit voorkomt dat de wanden instorten en geeft de poer een nette vorm.
- Giet het beton. Gebruik betonmix (B25 of hoger) en giet het in de koker. Duw de lucht eruit met een stok of trilnaald. Laat de bovenkant vlak uitlopen op het gewenste niveau.
- Plaats de ankerplaat of stelplaat. Terwijl het beton nog nat is, druk je de inbouwhuls of ankerplaat op de juiste positie. Controleer nogmaals of alles waterpas en op de juiste afstand staat.
- Laat het beton uitharden. Wacht minimaal 24 tot 48 uur voor licht belasting, en minimaal 7 dagen voor je de overkapping volledig montageert. Volledig uitgehard beton heeft 28 dagen nodig.
Hoeveel beton heb je nodig?
Voor een standaard terrasoverkapping van 3 x 4 meter met vier poten reken je op vier poeren. Per poer (koker van 25 cm diameter, 80 cm diep) gebruik je al snel 40 liter beton. Vier poeren samen: circa 160 liter. Kant-en-klare betonzakken van 25 kg zijn makkelijk te verwerken; je hebt er dan al snel 15 tot 20 zakken voor nodig. Grotere overkappingen of extra poten vragen navenant meer.
Veelgemaakte fouten bij het funderen
Te ondiep funderenen is de meest gemaakte fout. Veel doe-het-zelvers stoppen op 40 à 50 cm, wat bij vriezend weer voor problemen zorgt. Een andere valkuil is de ankerplaat plaatsen nadat het beton al hard is geworden: dat lukt niet meer zonder te boren. Plan dit altijd vooraf in.
Ook letten mensen soms niet op de waterpasheid van de ankers. Staat een anker 2 mm scheef, dan staat de staander van je overkapping ook scheef. Dit lijkt klein, maar is bij een frame van 3 meter hoog al goed zichtbaar en moeilijk te corrigeren achteraf.
Een solide fundering vraagt een halve dag werk, maar bepaalt voor de komende twintig jaar of je overkapping recht blijft staan. Neem de tijd om het goed te doen, inclusief de juiste diepte, het goed waterpas stellen van de ankers en het volledig laten uitharden van het beton voor je verder bouwt.